Yazar: Recep ARSLAN
DIŞ CEPHE ASANSÖRLERİ
İnsanlığı Yükseklere Taşıyan, Şehir Medeniyetini Sağlayan Yüksek Katı Binaların Yapılmasını Mümkün Kılan Asansör Üreticilerine Dış Cephe Asansörlerinin Yapılmasında Da sorumluluk Düşmektedir.
Hemen hemen bütün binaların konforlu bir yapıda olduğunu temsil eden ve özellikle son yıllardaki teknolojik gelişimi ile insanlara verdiği hizmeti daha üst düzeye taşıyan asansör, ev, iş yeri, fabrika, okul, havalimanı ve alışveriş merkezleri gibi bir çok alanda hayatımıza renk katan bir unsur haline gelmiştir.
Günümüzde yeni yapılan yapıların hemen hemen hepsinde asansör yapılmaktadır. 03.07.2017 tarihinde, 30113 sayılı resmi gazetede yayınlanan Planlı alanlar tip imar yönetmeliğine göre 3 katlı yapılarda asansör yeri bırakılması, 4 kat ve üzeri ise asansör yapılması, yapı alanı 800 metrekareden büyük ise en az 2 asansör yapılması zorunludur. Hem yönetmeliğin zorunlu kılması hem de artık temel ihtiyacımız olan barınma alanlarına ulaşımda vazgeçilmez olması yeni yapılarda asansör yapımına olanak ve imkan sağlamaktadır.
Yeni yapılarda asansör ihtiyacımız olduğu gibi eski yapılarda da asansör ihtiyacı talebi piyasamızda oluşmaktadır. 2 katlı yapılarda dahi olsa yaşı ilerleyen ve merdiven çıkmakta zorlanan kişilerin asansör ihtiyacı olmaktadır. Eski kontlarda bu ihtiyacı çözmek, oluşan talepleri cevaplamak asansör sektörü paydaşlarına düşmektedir.
Eski yapılarda oluşan asansör ihtiyacını gidermekteki en büyük problem asansörün monte edileceği alanı sağlamaktır. Yapının planlaması ve inşası yapılırken asansörün yapılacağı alan ön görülmemiş ise sonradan bir asansör yapmak bir hayli zor. Mevcut kullanım alanlarından feragat etmek ve döşemelerin kırılıp asansör çalıma alanı oluşturmak, yapı kullanılırken çok zahmetli ve maliyetli olmaktadır. Bu sebepten eski yapılara asansör ihtiyacı olduğunda, imkanlar dahilinde yapıların dış cephesine asansör yapmak daha makul hale gelmektedir. Dış cephede çelik konstriksiyon oluşturularak yapılan asansörler yapı içindeki yaşamı etkilemeden daha pratik olarak yapılmaktadır.
Artık ilerleyen teknolojinin bize kazandırdığı imkanlar ile iskele kurar gibi kurulan tamamen cıvatalı çelik konstriksiyonlar planlayıp üretmek mümkün hale gelmiştir. Asansör ve asansör boşluğu planlanmayan yapılara sonradan asansör yapmak istediğimizde bu sistemde bir çelik konstriksiyon yaparak yapıya sonradan hesapta olmayan bir statik yük yüklemeden asansör yapımı mümkün olmaktadır.
Çelik kuyu planları hazırlanırken yapmak istediğimiz asansörün tahrik türüne uygun ray bağlantı yerlerini çelik kayıtlar üzerinde oluşturabilir ve uygulama sırasında montaj kolaylığı sağlayabiliriz. Genellikle binalara sonradan yapılan asansörlerde yapının bulunduğu alan, yapılacak asansörün trafik yoğunluğu da göz önüne alınarak hidrolik tahrikli asansörler yapmak daha avantajlı olabiliyor. Hidrolik asansörler yapısı itibari ile bütün statik yükü kuyu zeminine vermektedir. Elektrikli asansörlerde ise yükü tamamen asansörün en üst kısmına asmamız gerekmektedir. Hidrolik asansörlerde karşı ağırlık kullanmadığımız için oluşan statik yük daha az olup o yükte kuyu zeminine oturmaktadır. Elektrikli asansörlerde ise karşı ağılık kullandığımız için daha fazla statik yük olmakta ve bu yük tamamen yapılan asansör kuyusunun tavanına asılmaktadır. Hidrolik asansör yapımı tercih ettiğimizde statik yük daha az ve kuyu zeminine olacağı için yapacağımız çelik konstriksiyon sadece asansör sistemini kılavuzlamak için kullanılacaktır. Elektrikli asansörlerde ise asansör kuyu tavanına statik yükleme yapacağımız için çelik kanstirikiyon asansör klavuzlamak dışında birde bu statik yükü taşımak zorunda kalacaktır. Bu sebepten daha sonradan yapılan dış cephe asansörlerinde hidrolik asansör tercih etmek daha avantajlı olmaktadır. Bu avantaj 4 – 5 kata kadar geçerli olmaktadır. Yüksek katlı bir dış cephe asansörünü hidrolik sistem yapmak istediğimizde uzun hareket mesafeli silindire ve bu silindiri tamamen açacak daha fazla yağa ihtiyaç duyacağız.5 kat üzeri durumlarda dış cephe asansörü yapımı ihtiyaç olduğunda her iki tip tahrik durumu için performans ve maliyet karşılaştırılması gerekmektedir. Maliyet noktasında dezavanjlı olsa bile bazen elektrikli asansör yada tam tersi hidrolik asansör tercih edilebilir. Örneğin dış cephesine asansör yapacağınız yapı çok sıcak veya çok soğuk ise hidrolik asansörün, hidrolik sıvısı bu hava şartlarından etkilenecektir. Hidrolik ünitenin içindeki hidrolik sıvının uygun çalışma sıcaklığında kalması için ilave maliyetler çıkabilir. Bunun gibi asansörün performansını etkileyecek durumlarda karşılaştırılarak en uygun asansör tahrik sistemi seçilmelidir.
Belli başlı konularda hidrolik tahrikli asansörler ve elektrik tahrikli asansörlerin dış cephede çalışması durumunda farklarını aşağıdaki tabloda inceleyebilirsiniz.



