Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 yılı ilk 9 aylık Piyasa Gözetimi ve Denetimi (PGD) sonuçları, sanayi ürünlerinde denetim hacminin ciddi biçimde arttığını ve özellikle güvenlik riskine sahip ürün gruplarında yaptırımların belirgin şekilde sertleştiğini ortaya koydu.

2025 yılının Ocak–Eylül döneminde toplam 30.339 farklı model sanayi ürünü denetlendi. Bu ürünlerin 3.282’si uygunsuz bulunurken, 337 ürün teste gönderildi, 174 marka/model için toplatma kararı verildi. Tespit edilen uygunsuzluklar kapsamında 582 ürün için düzeltme süresi tanındı ve toplamda 278 milyon TL’yi aşan idari para cezası uygulandı. Denetlenen ürünlerde ortalama uygunsuzluk oranı %10,82 olarak kaydedildi. Bu da her 100 üründen yaklaşık 11’inin mevzuata aykırı olduğunu gösteriyor.

Asansörler en çok denetlenen ve en çok ceza uygulanan ürün grubu oldu

2025 verilerinde asansör sektörü, PGD sonuçlarının merkezinde yer aldı. Yılın ilk 9 ayında:

• 10.258 asansör ürünü denetlendi

• Uygunsuzluk oranı %22,93 olarak gerçekleşti

• 156 ürün teste gönderildi

• 181 ürün için düzeltme süresi tanındı

• 4 marka/model için toplatma kararı verildi

• 154,25 milyon TL idari para cezası uygulandı

Bu rakamlarla asansör sektörü, 2025 yılında hem en yoğun denetime tabi tutulan hem de en yüksek idari para cezası uygulanan ürün grubu oldu. Uzmanlar, bu tabloyu özellikle montaj kalitesi, kullanıcı güvenliği ve saha uygulamalarındaki risklerle ilişkilendiriyor.

Elektrikli ekipmanlar ve diğer ürün gruplarında genel görünüm

2025 yılında elektrikli ekipmanlar, enerji verimliliği ürünleri ve makineler de yoğun denetim kapsamına alındı. Elektrikli ekipmanlarda 5.943 denetim gerçekleştirilirken, uygunsuzluk oranı %5,99 seviyesinde kaldı. Enerji verimliliği ürünlerinde ise 2.615 denetimde %4,67 uygunsuzluk oranı tespit edildi.

Yasal metroloji alanında da denetimler genişletildi. 2025’in ilk 9 ayında 1.622.600 ölçü aleti denetlenirken, 5.037 hazır ambalajlı mamul kontrol edildi. Bu rakamlar, denetimlerin yalnızca sanayi ürünleriyle sınırlı kalmadığını, ölçüm ve tüketiciye doğrudan temas eden alanlarda da yoğunlaştığını gösterdi.

2024’te durum nasıldı, 2025’te ne değişti?

2024 yılının ilk 9 ayında 26.758 sanayi ürünü denetlenmiş, 3.126 ürün uygunsuz bulunmuştu. Ortalama uygunsuzluk oranı %11,68 seviyesindeydi. Toplam idari para cezası ise yaklaşık 115 milyon TL olarak kaydedilmişti.

Asansör sektöründe dikkat çeken artış

2024’te:

• 8.166 asansör ürünü denetlenmiş

• Uygunsuzluk oranı %22,18 olmuş

• 53,7 milyon TL idari para cezası uygulanmıştı

2025’te ise denetlenen asansör sayısı yaklaşık %26 artarken, uygulanan idari para cezası neredeyse üç katına çıktı. Bu durum, denetimlerin yalnızca niceliksel olarak değil, yaptırım gücü açısından da sertleştiğini ortaya koyuyor.

Genel eğilim: daha fazla denetim, daha ağır yaptırım

2024–2025 karşılaştırması, uygunsuzluk oranlarında sınırlı bir düşüş yaşandığını ancak toplatma kararları ve idari para cezalarının ciddi biçimde arttığını gösteriyor. Özellikle asansör, otomotiv ve elektrikli ekipmanlar gibi can ve mal güvenliğiyle doğrudan ilişkili ürün gruplarında, Bakanlığın daha kararlı bir denetim politikası izlediği görülüyor.