Yazar: Erkan LAFCI
İHRACATIN ÖNEMİ
Dış ticaret ya da diğer bir adıyla uluslararası ticaret, ülkelerin birbirleriyle aralarında gerçekleştirdikleri hizmet ya da ürün alım satımına verilen genel isimdir.
Dış ticareti gerçekleştirilen ürün veya hizmet eğer başka bir ülkeye gönderilirse buna ihracat, eğer başka bir ülkeden getiriliyorsa buna ithalat denir.
Globalleşen ekonomide önemli bir rolü bulunan dış ticaret, ülkeler için gayrisafi milli hâsıla açısından da önemli bir misyona sahiptir. Ülkelerin ödeme dengesi ve cari açıkları açısından dış ticaretin rolü çok büyüktür. Ülkelerin en önemli ana hedefi ihracat artışını sürekli hale getirip ithalatı azaltmaktır.
İthalat ticareti bir yandan bir ülkeden diğer ülkelere döviz çıkışı yapılmasına neden olurken diğer yandan da ülkede üretilen malların yerine dışarda üretilen malların tercih edilmesine neden olur. Bu durum yerli üreticinin üzerinde olumsuz etkiye neden olduğu için ülke ekonomisi de olumsuz yönde etkilenecektir. Bir ülkenin yurt dışına satmış olduğu ürün ve hizmetlerin toplamı satın alınan ürün ve hizmetlerin toplamından daha fazla olması yani ithalatın ihracattan fazla olması dış ticaret açığını ortaya çıkaracaktır. Ülkelerin en önemli hedefleri dış ticaret dengesini sağlamaktır. Dış ticaret canlılığı ve bu canlılığın sürdürülebilir bir hal alması ülkelerin en önemli hedefleri arasında yer almaktadır.
Küreselleşme ile birlikte ülkeler dünya ticaretinde etkin ve güçlü bir rol oynamak için dışa açık ekonomi modelleri geliştirerek hem iç hem de dış ticaret hacimlerinde büyüme sağlama çabası ve yarışı içine girmişlerdir. Dış ticaret, ülkeler açısından son derece önemli bir kavram olmaya başlamıştır. Devamlı gelişen ve değişen dünya ekonomisi üzerinde ülkeler de yeni modeller geliştirmek zorunda kalmışlardır. Bu ekonomik modellerle ülkeler ekonomi dünyasında söz sahibi olmak ve varlıklarını devam ettirmek istemektedirler. Dış ticaret her ülkenin ekonomisine olumlu bir katkı yaratacağından ülkeler ihracat ile birlikte daha dinamik bir ekonomik yapıya sahip olacaklardır.
Türkiye dünya genelinde en büyük 30 ihracatçı ülke arasında yer almaktadır. Türkiye başta otomotiv olmak üzere, kimya, demir çelik sanayi, hazır giyim ve tekstil ürünleri gibi çok sektörde ihracat yaparak yelpazesini genişletmiş, genişletmeye de devam etmektedir. Otomotiv sanayi ve son yıllarda gelişen savunma sanayi ürünlerinin ihracatı ümit vermekle birlikte, Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatı hala çok düşüktür. Ülkemizde 2023 yılı başı itibarı ile yüksek teknoloji ürünlerinin, imalat sanayi ihracatı içindeki yeri %3,1’dir. Yüksek teknoloji ürünleri know-how sayesinde yüksek kar getirisi sağlamaktadır. Bu ürünlerin, ürün bedelleri ve navlun maliyetleri arasındaki fark nedeniyle birim maliyete yansıyan ek maliyetlerin düşük olduğu, katma değerinin yüksek olduğu ürünler haline gelmektedir.
Dış ticaret istatistikleri genel ticaret sistemi ve özel ticaret sistemi olmak üzere iki farklı ticaret sistemine göre hesaplanmaktadır. Genel ticaret sistemi, bir ülkenin ekonomik alanına giren ve ekonomik alanından çıkan malları kapsamaktadır. Bu sistemde ülkenin ekonomik alanını oluşturan serbest bölgeler, gümrük antrepoları ve serbest dolaşım alanına giren veya bu alanlardan çıkan mallar hesaplamalara katılmaktadır. Özel ticaret sisteminde ise gümrük antrepoları ve serbest bölgeler istatistiklerde yer almamakta, sadece ülkenin serbest dolaşım alanına giren ve bu alandan çıkan malları kapsamaktadır.
Bu bağlamda Ocak 2020'den itibaren Türkiye İstatistik Kurumu ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle üretilen dış ticaret istatistiklerinin ödemeler dengesi ve ulusal hesaplar gibi ekonomik istatistiklerde yapılan revizyonlara uyumlu hale getirilmesi amacıyla, ayrıntılı olarak genel ticaret sistemine göre yayımlanmaktadır.
2023 yılı Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre; ihracat %8,4 oranında artışla 20 milyar 93 milyon dolar, ithalat %11,1 oranında artışla 32 milyar 476 milyon dolar oldu. 2023 yılı Ocak-Temmuz döneminde ise ihracat %0,6 oranında azalışla 143 milyar 435 milyon dolar, ithalat %5,1 oranında artışla 217 milyar 52 milyon dolar olarak gerçekleşti.
2023 yılı Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre;
· İhracat, %8,4 oranında artarak 20 milyar 93 milyon dolar,
· İthalat, %11,1 oranında artarak 32 milyar 476 milyon dolar,
· Dış ticaret hacmi, %10,0 oranında artarak 52 milyar 569 milyon dolar olarak gerçekleşti.
2023 yılı Ocak-Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre;
· İhracat, %0,6 oranında azalarak 143 milyar 435 milyon dolar,
· İthalat, %5,1 oranında artarak 217 milyar 52 milyon dolar,
· Dış ticaret hacmi, %2,8 oranında artarak 360 milyar 487 milyon dolar olarak gerçekleşti.
2023 yılı Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre;
· İhracatın ithalatı karşılama oranı 1,5 puan azalarak %61,9 olarak gerçekleşti.
· Enerji verileri hariç tutulduğunda, ihracatın ithalatı karşılama oranı 9,7 puan azalarak %68,8 olarak gerçekleşti.
· Enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda ise, ihracatın ithalatı karşılama oranı 9,6 puan azalarak %75,5 olarak gerçekleşti.
Temmuz ayında en fazla ihracat yaptığımız ülkeler sırasıyla:
· Almanya (1 milyar 677 milyon dolar), İtalya (1 milyar 103 milyon dolar) ve ABD (1 milyar 101 milyon dolar) oldu.
· İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içerisindeki payı %48,0 oldu.
· Temmuz ayında en fazla ithalat yaptığımız ülkeler sırasıyla; Çin (4 milyar 602 milyon dolar), Rusya Federasyonu (3 milyar 736 milyon dolar) ve Almanya (2 milyar 841 milyon dolar) oldu.
· İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içerisindeki payı %62,4 oldu.
Temmuz ayında en fazla ihracat yaptığımız ülke grupları sırasıyla:
· Avrupa Birliği (AB-27) (8 milyar 627 milyon dolar), Yakın ve Ortadoğu Ülkeleri (3 milyar 398 milyon dolar) ve Diğer Avrupa Ülkeleri (3 milyar 30 milyon dolar) oldu.
Temmuz ayında en fazla ithalat yaptığımız ülke grupları sırasıyla:
· Avrupa Birliği (AB-27) (10 milyar 29 milyon dolar), Asya Ülkeleri (8 milyar 648 milyon dolar) ve Diğer Avrupa Ülkeleri (7 milyar 348 milyon dolar) oldu.
Üretmeden tüketmeye devam ettiğimiz sürece, kendimize yetemeyen bir ülke haline geliriz.
Sonuç olarak döviz yükselir, enflasyon artar, işsizlik en üst seviyeye yükselir. Böylelikle işyerlerimiz kapanmaya mahkûm olur.
Kısacası üretmeliyiz, kalkınan ülkeleri incelediğimizde ürettiklerini göreceğiz. Hükümetimizin üretimi teşvik edici daha verimli politikaları uygulamaya geçirmesi şarttır. Vergi ve zamlara yüklenmek yerine üretimi artırma yoluna gitmelidir.
Üretimi artırdığımızda dövizin, enflasyonun, işsizliğin sona erdiğini ve refaha kavuştuğumuzu hep birlikte göreceğimize,
Kimsenin şüphesi olmasın.
Kaynak :
