Neşet TEKİN Akış Makina Satış Müdürü - Elektrik Mühendisi

Günümüzde enerji verimliliği, yalnızca çevresel bir hedef değil, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın ve rekabet gücünün anahtarı haline geldi. Asansör sistemleri ise binaların enerji tüketiminde önemli paya sahip unsurları arasında yer alıyor. Bu noktada, motor teknolojisinde sağlanan yenilikler hem verimlilik hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından belirleyici bir rol oynuyor.

Akış Makina Satış Müdürü Elektrik Mühendisi Neşet Tekin, enerji verimli asansör motorları üzerine yürüttükleri çalışmalar ve geleceğe dönük teknolojik dönüşüm hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

Enerji verimliliğinde uluslararası standartlara uyum

Tekin, enerji verimliliğinin yalnızca mühendislik değil, aynı zamanda uluslararası uyumluluk ve kalite göstergesi olduğunu vurguladı. Asansör motorlarının enerji tüketimi ve performans hesaplamalarında IEC ve ISO standartlarını esas aldıklarını belirterek şöyle konuştu:

“Özellikle IEC 60034-31 standardını, frekans konvertörlü motor sistemlerinde yani VVVF sürücülü motorlarda verim hesaplamaları için temel alıyoruz. Bunun yanında IEC 60034-30-1 standardı çift hızlı motorların verim sınıflarını tanımlar. Kalıcı mıknatıslı (PM) senkron motorlarda ise IEC 60034-30-2 standardını dikkate alıyoruz. Bu yaklaşım sayesinde PM motorlarımızın tork verimliliğini ve rejeneratif enerji performansını uluslararası kriterlere göre doğruluyoruz.”

Bu standartların uygulanmasıyla motorların sadece nominal güçte değil, değişken yük koşullarında da optimum performans sergilediğini ifade eden Tekin, “Standart uyumlu üretim, enerji geri kazanımı gibi sistemlerin de güvenilir şekilde ölçülmesini ve belgelendirilmesini mümkün kılıyor.” dedi.

Permanent magnet motorlar: Yeni nesil enerji tasarrufu

Klasik asenkron motorlarla kıyaslandığında Permanent Magnet (PM) senkron motorların enerji verimliliğinde açık fark yarattığını belirten Tekin, bu farkın temelinde rotor yapısı olduğunu söyledi:

“PM motorlarda rotor sargısı bulunmadığından manyetik alan üretimi için enerji harcanmaz. Bu sayede bakır kayıpları ortadan kalkar, verimlilik %90–96 aralığına kadar çıkar. Asenkron motorlarda ise rotor akımı nedeniyle kayıplar oluşur ve verim genellikle %80–88 civarında kalır.”

Akış Makina Satış Müdürü Neşet Tekin’e göre PM motorlar yalnızca verimlilik açısından değil, boyut ve ağırlık olarak da avantaj sunuyor. “Daha yüksek tork yoğunluğu sayesinde aynı güçte daha kompakt tasarım elde ediliyor. Bu da hem yerden tasarruf hem de sessiz ve titreşimsiz çalışma anlamına geliyor. Bu özellikler, özellikle yüksek katlı yapılarda ciddi avantaj sağlıyor.”

Verimlilik sınıfları: Avrupa’da zorunluluk, Türkiye’de standart haline geliyor

Motor verimlilik sınıflarının (IE2, IE3, IE4) artık sadece bir tercih değil, küresel pazarda zorunlu bir standart haline geldiğini belirten Tekin, Akış Makina’nın bu konuda öncü bir yaklaşım sergilediğini ifade etti:

“Projelerimizde artık çoğunlukla IE2 ve IE3 verim sınıfı motorları tercih ediyoruz. Avrupa’da IE3 zorunlu hale geldi. Bu motorlar enerji tüketimini minimize ederken bina enerji yönetimi hedeflerine de tam uyum sağlıyor. Ayrıca yeşil bina sertifikasyonları (LEED, BREEAM) açısından da önemli bir gereklilik.”

Tekin, bu trendin yalnızca enerji maliyetlerini düşürmekle kalmadığını, aynı zamanda markaların çevreye duyarlılığını da somut şekilde ortaya koyduğunu söyleyerek, “Enerji verimliliği artık kurumsal sürdürülebilirlik kültürünün ayrılmaz bir parçası.”dedi.

Rejeneratif sistemlerle enerji geri kazanımı

Akış Makina, enerji yönetimini yalnızca motor verimliliğiyle sınırlı görmüyor; aynı zamanda rejeneratif sistemlerle tüketilen enerjinin bir bölümünü yeniden kazanmayı hedefliyor. Neşet Tekin, bu konuda yaptıkları çalışmaların sonuçlarını şöyle paylaştı:

“Asansörlerde frenleme ve iniş anlarında oluşan kinetik enerji, rejeneratif motorlar sayesinde elektrik enerjisine dönüştürülüyor. Bu geri kazanım oranı, kullanım yoğunluğuna bağlı olarak toplam tüketimin %20 ila %40’ına ulaşabiliyor. Özellikle yüksek trafikli ticari binalarda bu oran ciddi bir tasarruf anlamına geliyor.”

Rejeneratif sistemlerin ayrıca bina elektrik altyapısındaki ani güç dalgalanmalarını da dengelediğini belirten Tekin, bu sayede hem enerji sürekliliğinin hem de sistem ömrünün arttığını vurguladı.

- Malzeme seçimi, sadece mekanik dayanıklılık değil, enerji yönetimi demek

Motor verimliliğini belirleyen en önemli etkenlerden biri de kullanılan malzeme. Satış Müdürü Neşet Tekin, Akış Makina’nın bu konuda hem teknik hem çevresel kriterleri bir arada değerlendirdiğini belirterek şunları söyledi:

“Bakır sargılarda yüksek iletkenlik sağlayan malzeme kullanımı kayıpları minimize ediyor. Kalıcı mıknatıslar rotor kayıplarını ortadan kaldırıyor. Hafif kompozit gövdeler ise ısıl yükü azaltıyor. Üretim sürecinde geri dönüştürülmüş malzeme kullanımına da önem veriyoruz. Bu yaklaşım motor başına çevresel etkiyi %10–20 oranında düşürebiliyor.”

Ayrıca malzeme seçiminin sadece üretim aşamasında değil, ürün ömrü boyunca enerji tüketimini etkilediğini vurgulayan Tekin, “Verimli malzeme, uzun ömürlü motor ve düşük bakım maliyeti demektir.” dedi.

Akıllı sensörler, ıot izleme ve önleyici bakım

Modern asansör motorlarının artık sadece çalışmadığını, “veri ürettiğini” belirten Tekin, IoT tabanlı sistemlerin enerji verimliliğinde devrim yarattığını ifade etti:

“Akıllı sensörler sayesinde motorun anlık enerji tüketimi, sıcaklık, titreşim ve yük profili sürekli izlenebiliyor. Bu sayede olası verim kayıpları erken fark ediliyor ve proaktif bakım yapılabiliyor. Böylece enerji performansı, motorun tüm ömrü boyunca korunabiliyor.”

Ayrıca düzenli bakımın enerji verimliliğini doğrudan etkilediğini vurgulayan Tekin, “Rulman aşınması, kayış gevşemesi veya yağlama eksikliği gibi küçük ihmal, motorun daha fazla enerji harcamasına neden olur. Bu yüzden bakım, verimliliğin sessiz koruyucusudur.” ifadelerini kullandı.

Yüksek verimli motorlar: Kısa sürede amorti olan yatırım

Enerji verimli motorların ilk yatırım maliyetinin klasik sistemlere göre daha yüksek olduğunu kabul eden Tekin, buna karşın uzun vadede sağladığı ekonomik kazançların çok daha yüksek olduğunu belirtti:

“Yüksek verimli motorlar enerji tüketimini %10–25 oranında azaltıyor. Rejeneratif sistemlerle birlikte bu yatırım 3–5 yıl gibi kısa bir sürede kendini amorti ediyor. Ayrıca uzun ömür ve düşük bakım gereksinimi sayesinde toplam sahip olma maliyeti düşüyor.”

Geleceğin asansör motoru: Daha akıllı, daha hafif, daha yeşil

Neşet Tekin, motor teknolojilerinde önümüzdeki 10 yılda enerji verimliliğini şekillendirecek inovasyonların temelini akıllı kontrol, gelişmiş mıknatıs malzemeleri ve dijital izleme sistemlerinin oluşturacağını öngörüyor:

“Yeni nesil PM malzemelerle daha yüksek manyetik yoğunluk elde edilecek. Yapay zekâ tabanlı sürücüler, yük profiline göre anlık güç yönetimi yapacak. IoT sistemleriyle motorun performansı sürekli optimize edilecek. Ayrıca geri dönüştürülmüş malzemeler ve kompozit gövdeler sayesinde hem enerji tüketimi hem de karbon ayak izi azalacak.”

Tekin sözlerini şu şekilde noktalad: “Enerji verimliliği artık sadece motor gücüyle değil; akıllı kontrol, sürdürülebilir malzeme ve çevreci üretim felsefesiyle tanımlanıyor. Biz Akış Makina olarak bu dönüşümün merkezindeyiz.”

“Enerji verimliliği artık yalnızca çevresel bir hedef değil; sürdürülebilir kalkınmanın ve rekabet gücünün anahtarı.”

“Asansör motorlarının verim hesaplamalarında IEC ve ISO standartlarını esas alıyoruz.”

“Kalıcı mıknatıslı motorlarımız, %96’ya varan verimlilik oranlarıyla sektörde fark yaratıyor.”

“PM motorlar, daha yüksek tork yoğunluğu sayesinde aynı güçte daha kompakt ve sessiz çalışıyor.”

“Avrupa’da IE3 verim sınıfı motorlar zorunlu hale geldi; Türkiye’de ise hızla standart haline geliyor.”

“Rejeneratif sistemlerle frenleme enerjisini geri kazanarak toplam tüketimi %40’a kadar düşürebiliyoruz.”

“Akıllı sensörler, motorların enerji tüketimini ve performansını anlık olarak izlememize olanak tanıyor.”

“Enerji verimli motor yatırımları, kendini 3–5 yıl içinde amorti edebiliyor.”

“Bakır sargılarda yüksek iletkenlik, kompozit gövdelerde düşük ısıl yük — her detay verimlilik için tasarlandı.”

“Enerji verimliliği artık sadece motor gücüyle değil; akıllı kontrol, sürdürülebilir malzeme ve çevreci üretimle tanımlanıyor.”

“Yapay zekâ tabanlı sürücüler ve IoT izleme sistemleri, geleceğin asansör motorlarını şekillendirecek.”

“Enerji geri kazanımı ve akıllı kontrol sistemleriyle binaların enerji performansında yeni bir dönem başlıyor.”