Page 58 - AV 84th ISSUE

58 Asansör Vizyon Dergisi Nisan 2025

yeterli değil. Özellikle yangın üstü katlarda yaşlı, en- lara ulaşımı zorlaştırdığına dikkat çekildi.
gelli ve hastaların tek bir asansörle tahliyesi pratikte
mümkün değil. Maliyet mi? Yaşam mı? Sismik ve tahliye asan-
sörleri arasında %25 fark var
Ayrıca, daha kısa yapılarda böyle bir zorunluluğun Sunumun en çarpıcı bölümlerinden biri ise şu cüm-
olmaması büyük bir eksiklik olarak değerlendirildi. leyle özetlendi:
Çünkü yangın, bina yüksekliğine bakmaksızın herkes “Deprem ve yangın öldürmez; bina ve asansörler
için bir tehdit. Yangın sırasında tahliye sürecinin sağ- öldürür.”
lıklı yönetilebilmesi için asansörlerin özel donanımlarla
güçlendirilmesi ve yangına dayanıklı kontrol sistemle- Tahliye ve sismik asansörler, geleneksel sistemlere
rine sahip olması gerektiği vurgulandı. göre %10 ile %25 arası daha pahalı. Ancak bu
fark, olası bir afette yaşanacak kayıplar göz önün-
ADT Uygulaması: Asansör destekli tahliye zaman de bulundurulduğunda karşılanabilir değil, karşı-
kazandırıyor lanması şart bir maliyet olarak görülüyor.
Sunumda dikkat çeken örneklerden biri, Gazi Üniver-
sitesi öğretim üyelerince yapılan bir çalışma oldu. 47 Sonuç ve çağrı: Yönetmelikler güncellenmeli,
katlı bir binada yapılan tahliye senaryolarında, sadece bilinç artırılmalı
merdiven kullanımıyla tahliye 49 dakikada tamamla- Tavaslıoğlu, sunumu “İndiremeyeceksek çıkar-
nırken, Asansör Destekli Tahliye (ADT) ile bu süre 29 mayalım!” sözüyle sonlandırdı. Bu ifade, özellikle
dakikaya indi. afet anlarında asansörlerin tahliye aracı olarak kul-
lanılabilirliğinin ne denli yaşamsal olduğunu hatır-
Bu örnek, “Asansör yangında kullanılmaz” yaklaşımı- latıyor. Türkiye gibi afet riski yüksek bir ülkede,
nın gözden geçirilmesi gerektiğini ve standartlara uy- asansör standartlarının sadece teknik değil, insani
gun sistemlerle tahliye sürecinin hızlandırılabileceğini bir boyutu da olduğu unutulmamalı.
gösteriyor.
ÖNE ÇIKANLAR...
Depreme dayanıklı asansörler: TS EN 81-77 Stan- Deprem senaryoları ve TS EN 81-77 Standardı
dardı ne getiriyor? Asansörlerin depremde güvenli kalabilmesi için
Depremler sonrası asansör sistemlerinin yaşanabilirlik sismik önlemler alınması gerekmektedir. TS EN
üzerindeki etkileri seminerin en dikkat çeken başlıkla- 81-77 standardı, kabin, karşı ağırlık, kılavuz ray
rındandı. Tavaslıoğlu, Türkiye’nin birinci ve ikinci de- sistemleri ve kuyu içi tasarımı gibi birçok alanda
rece deprem kuşaklarında yer aldığı düşünüldüğünde, bu güvenliği sağlamayı hedeflemektedir.
TS EN 81-77 standardının uygulanmasının bir seçenek
değil zorunluluk olduğunu ifade etti.
Yüksek katlı binalar için risk yönetimi
Yüksek binalarda asansörlerin denetlenmesi, sis-
Standart kapsamında: mik dayanıklılığının kontrolü ve acil durum se-
- Asansör kuyusunda çıkıntılara karşı koruyucu önlem- naryolarına uygunluğu yıllık olarak izlenmelidir.
ler alınmalı,
- Kabin ve karşı ağırlık yapıları sismik kuvvetlere da- Sismik asansörlerde ek maliyet: Yaşamla
yanıklı olmalı, ölüm arasındaki fark
- Kılavuz ray sistemleri daha kalın malzemelerle güç- Sismik veya tahliye amaçlı asansörlerin maliyeti
lendirilmeli, geleneksel sistemlerden %10-25 daha fazladır.
- Elektrik sistemi, sabitleme elemanları ve kontrol pa- Ancak bu fark, afet anında hayat kurtarabilecek
nelleri sarsıntıya karşı izole edilmeli.
bir farktır. Bu sistemler, artık tercihten öte zo-
runluluktur.
Yüksek binalar için ek denetim ve risk yönetimi
çağrısı Son söz: Önlem almak geleceği kurtarır
Yüksek katlı yapılar için mevcut yönetmeliklerin ye- “İndiremeyeceksek, çıkarmayalım” sözüyle
tersiz kaldığı vurgulanan sunumda, bu yapıların ayrıca özetlenen çağrıda, yönetmeliklerin güncellen-
“çok yüksek katlı bina” olarak sınıflandırılması ve yılda mesi ve farkındalığın artırılması gerektiği vur-
bir kez risk denetiminden geçirilmesi gerektiği ifade gulanmıştır. Asansörler yalnızca konfor değil,
edildi. Asansörlerin sarsıntı sonrası devre dışı kalması- hayat kurtarma aracı olmalıdır.
nın, tahliye sürecini aksattığı ve binada mahsur kalan-