Page 128 - AV 63
P. 128

.
              128  Asansör Vizyon Dergisi    Eylül - Ekim 2021                 Deniz DEMIRKAPLAN





                                                                                Borç ödemelerini yapmaya başladık.
                                                                                Bu yüzden Cumhuriyet Türkiye’sinin
                                                                                durumu ekonomik açıdan iyi değildi,
                                                                                nasıl olsun? En büyük kaybı da
                                                                                nitelikli nüfustu. Ne var ki İkinci
                                                                                Harp’e girmeme akıllılığını gösterdik.
                                                                                Yatırımlar için bazı gerekli maddeleri
                                                                                kolaylıkla temin edemedik ama en
                                                                                azından ithalat çok kısıldı, ihracat
                                                                                arttı. Taş, toprak bile sattık da
                                                                                1950’lerdeki kalkınmayı yapabildik.

                                                                                F-Fevzi Çakmak
                                                                                Fevzi Paşa, İstiklal Harbi’ne diğer
                                                                                büyük isimlere nazaran daha geç
                                                                                katıldı. İstiklal Harbi’ne katılım
                                                                                konusunda bayağı gecikmişti
              göstermiştir. Büyük komutanlarımız   Batı’dır.                    ama sonra, yaptığı işi, çok büyük
              ve büyük devlet adamlarımız her                                   sadakatle ve ciddiyetle yaptı.
              defasında ortaya çıkabilmişse,   Ç-Çanakkale                      Onun dahli askeri açıdan Milli
              işgalcilere kafa tutup bağımsızlığı   Her milletin tarihinde Çanakkale   Mücadele’yi zenginleştirdi. Türkiye
              başarabildiysek, bunun bu        Zaferi gibi abideler görülmez.   Cumhuriyeti’nin ikinci mareşalidir.
              topraklarda bir geleneği var     Bizde vardır ve bu bütün Doğu’da   Bu unvan kendisine, ‘Birinci
              demektir.                        tektir. Çanakkale Zaferi, çok kolay   Mareşal’ Mustafa Kemal tarafından
                                               organize olan, direnebilen, tahammül   Dumlupınar Zaferi sonrası verildi.
              C-Cumhuriyet                     edebilen ve belirli bir hedef etrafında
              Birinci Cihan Harbi’ndeki        ısrar eden bir ordu, komuta heyeti   G-Gelecek
              mağlubiyetten sonra Cumhuriyet’i   ve toplum olduğumuzu gösterir.   Türkiye’de, eğitim, tıp, mühendislik
              kuran hareket bir direniş gösterdi ve   Cumhuriyet’i kuran maya budur.  19’uncu asra göre epey ilerledi.
              konumunu hak etti. Oysa mağlup                                    Ülke endüstrileşti; kırsal yapı
              olan devletlerden hiçbiri böyle bir   D-Dumlupınar                değişti. Cumhuriyet gerekli kültürel
              direniş gösterememişti. O ülkeler,   1922’deki Dumlupınar Zaferi,   dönüşümü, hukuk ve adalet
              galiplerin dayattığı anlaşmaları   Cumhuriyet yolunda Türklerin   devrimlerini tamamlayamadı ama
              kabul etti ama Türkiye direndi. Bu   Küçük Asya’daki anavatanlarını   gelecek için ümitliyiz.
              memleket kendi isteklerinde diretti   savunmalarının zaferidir ve
              ve o direnişi örgütleyip komutayı   beklenen bir zaferdir. En başta   H-Halifeliğin kaldırılması
              elinde tutanlar da Cumhuriyet    başkumandanımız ve subaylarımız   1924 yılı mart ayında hilafet ilga
              rejimine geçti. Cumhuriyet bugün   bunu bekliyordu. Ama Mussolini’ye   edildi ve hanedan üyeleri yurtdışına
              oturmuş bir rejim ama bugün      karşı Yunanistan’ı savunan, Yunan   çıkarıldı. Halifelik bugün olsa, o
              itibariyle onun mahiyetine karşı   ordusunun seçkin subaylarından   müessese yürümezdi, bu açık.
              olanlar var. Üstelik içeride birtakım   ünlü komutan Ioannis Metaksas   Çünkü siyasi bir konuma çevrilirdi.
              gruplar ve dışarıda da herkes    da “Oraya çıkmayın, iki günde
              Türkiye’nin dostu değil; onlar   Türk ordusu karşınıza çıkar, sizi   I-Işık
              Türkiye’nin huzurunu bozuyor.    mahveder” demişti. Dediği gibi oldu.  Genç Cumhuriyet ışık ve ümit
              Türkiye bunun üstesinden                                          vermese bazı şeyleri başaramazdık.
              gelecektir. Bununla beraber, her   E-Ekonomi                      Gelin bunu sağlık açısından ele
              türlü cumhuriyet fikri var olabilir.   Osmanlı İmparatorluğu, 1875’te   alalım. Refik Saydam gibi seçkin bir
              Muhafazakâr bir cumhuriyet de,   moratoryum ilan etti. Osmanlı-Rus   sağlık bakanının arkasında yokluklar
              çok ilerici bir cumhuriyet de; ikisinin   Savaşı’nda beklediğimiz destekleri   içinde kavrulan bir sıhhiye ordusu
              arasında gidip gelen de... Rejim,   alamamıştık. Zaten borcunu    vardı ve beraber çok şey başardılar.
              ideoloji demek değildir. Asıl mesele   ödemeyen birini kim destekler ki?   Penisilin ve sülfamitlerin icadından
              ideolojidir. Yani sekülarizm, hukuk ve   1881’de Düyun-u Umumiye kuruldu.   evvel frengi, sıtma ve tüberküloz gibi
   123   124   125   126   127   128   129   130   131   132   133