Page 130 - AV 63

.
130 Asansör Vizyon Dergisi Eylül - Ekim 2021 Deniz DEMIRKAPLAN

yaptılar, oradan da Balkanlar’a
gittiler. Osmanlı İmparatorluğu,
çökme döneminde olsa da
değişiyordu. O ortamda büyük
kumandanların çıkmaması mümkün
değildi. Bugün Türkiye’de her nesil
olumlu veya olumsuz manada
eskisinden çok farklı oluyor. Türkiye
kalkınıyor, sanayileşiyor ama kültürel
bir dünya inşasında eski nesle göre
farklılıklar var. Yapılan işte eski neslin
renkliliği ve sağlamlığı kalmıyor.
Daha yüzeysel bir gelişme söz
konusu.
salgın hastalıkları önlediler. kazanımlarından biridir.
O-Okul
İ-İttihatçılar L-Lozan Türkiye kapalı köylerde yaşayan bir
Türkiye tarihinde bir atılımdır, Doğu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk ülkeyken, İkinci Cihan Harbi’nden
dünyasında olmayan bir şeydir. işlerinden biri, on ay boyunca büyük sonra dünyaya entegre olup bir
İttihatçılar, yeni Türkiye’deki birtakım diplomatik çekişmelerle süren, ancak birikim sağlayabildi. Peki bu başarıyı
hastalıklara, totaliteryanizme itibar 24 Temmuz 1923’te imzalanan sağlayan elemanlar nereden çıktı?
etmemeyi getirmiştir. Bununla Lozan Antlaşması’nı meclis olarak Okullar, imparatorluktan kalmaydı;
beraber Cumhuriyet işe, İttihatçı tasdik etmekti. Bize Lozan’da hiçbir Cumhuriyet, üstüne çok iyilerini ilave
kadroları eleyerek başladı. Yeni şey verilmedi, biz kendimiz aldık. etti. Mesela Dil ve Tarih-Coğrafya
cumhuriyet kadrosunu İttihatçı Lozan’a bugün ‘zafer’ diyen de var, Fakültesi, Ziraat Enstitüsü...
olarak görmek bir tartışmanın ‘hezimet’ diyen de… Harpten yeni Buralardan yeni entelektüeller
konusudur. çıkmış bir millet olarak, çok korkunç çıktı. Onun için Cumhuriyet bir
olan eski antlaşmayı, Sevr’i kabul seferberliktir.
J-Jön Türkler etmedik. Lozan, bir uzlaşmadır.
Fransa’nın İstanbul’a giren işgal Ö-Öğretmen
komutanı Louis Franchet d’Espèrey, M-Misak-ı Milli Bu toplum, öğretmenlere çok saygı
“Ne varsa bu Jön Türklerde var. Sınırları 1912’den beri tam belli gösterdi. Cumhuriyet dönemindeki
Bunlara dikkat edin. Bütün dinamizm değil. Kısmen Halep’ten, hakikaten öğretmenler çok seçkindi, en
bunlardadır” demişti. Jön Türkler, Musul’dan geçiyor. Mütareke anında tahsilli olan onlardı Cumhuriyet
imparatorluğun çökmek üzere ordumuz oradaydı. Oradan itilmemiz kurulduktan sonra, Mustafa Kemal
olduğunu gördü. Bunu önlemek sonradan mütareke ahkâmının Paşa, ordunun masraflarını kıstı, Milli
için de kanuni ve hukuki bir idare ihlaline dayanır. Hukuki değil ama Eğitim’e iyice yoğunlaştı. Bu, yüzde
istediler. Türkiye’yi, o kadronun mütareke şartlarında galipler böyle 90’ı okuma yazma bilmeyen bir
öğrencileri kurdu. değişiklikler yapabiliyor. Halep ve toplum için büyük bir adımdır.
Musul işte böyle birdenbire gitmiştir.
K-Kadın Hakları P-Padişah
Cumhuriyet’ten evvel, Türkiye’de N-Nesil 1 Kasım 1922’de Türkiye Büyük Millet
kadın hareketlerinde, kadının Cumhuriyet’i kuran nesil, yani Meclisi, saltanatı ilga etti ve son
aydınlanmasında bir atılım vardı. Mustafa Kemal’in nesli, 19’uncu padişah Vahdeddin’e şunu tebliğ etti:
Ancak Cumhuriyet, bu hareketleri asrın sonunda reformlar geçiren bir “Bundan sonra erşed ve eslah, ilmen
yönlendirmeyi, kanunlaştırmayı, ülkenin insanıdır. Doğu’da ilk defa ve ahlaken en önce gelen hanedan
sistemleştirmeyi başardı. Kadının Müslüman bir ülke kendini, ordusunu üyesi halife seçilecek ama bu halife,
toplum hayatındaki yerini, ve teknolojisini değiştirdi. Mustafa Türkiye Devleti’ne istinat edecek.”
üstelik birçok Batı toplumundan Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve Enver Bu, ‘hanedandan biri halifedir ama
önce kadınlara seçme-seçilme Paşa bu zümredendir. Bu insanlar iktidar devletin elindedir’ demek.
hakkı vererek sağlamlaştırmış bu dünyayı 30 yaşında öğrendi. Yine de saltanat ilga edildikten sonra
olması, Cumhuriyet’in en önemli Suriye’de, Arabistan’da askerlik Vahdeddin, İstanbul’da hanedanın en