Page 176 - AV66 MART NİSAN 2022

176 Asansör Vizyon Dergisi Mart - Nisan 2022

KABİN GÜVENLİK TERTİBATLARININ
SENKRONİZE ÇALIŞMASININ EN 81-

20, EN 81-50 STANDARTLARI VE
YAPILAN TESTLER KAPSAMINDA

DEĞERLENDİRİLMESİ

Yusuf Baran OKÇU
DKare Gözetim Test ve Belgelendirme Tic. Ltd. Şti.
yusuf@dsq.com.tr

MÜHENDİSLİK UYGULAMALARI

önleyecek bir güvenlik tertibatı olmak zorunda olduğundan
Bilindiği üzere kabin güvenlik tertibatı yani halk dilinde dolayı dişlili tip (asenkron) motorlu asansörlerde yukarı
paraşüt frenleme sistemi her asansörde olmak zorundadır. yönde de devreye giren çift yönlü kabin güvenlik tertibatı
Asansör motorunun dişlili, dişlisiz olmasına göre çift yönlü kullanılmaktadır.
veya tek yönlü olarak devreye girecek şekilde sınıflandırı-
lırlar. Dişlisiz asansörlerde ise yukarı yönde aşırı hızlanma dişlisiz
tip (senkron) motor freninden sağlandığından dolayı kabin
Frenler esas olarak kabinin serbest düşme riskine karşı kul- güvenlik tertibatı yukarı yönde de çalışmak zorunda değil-
lanılan güvenlik tertibatlarıdır. Öncelikli çalışma şekli aşağı dir. Sadece aşağı yönde çalışması yeterli olmaktadır. Ancak

yöndür. Yukarı yönde halat kopması sonucu hızlanma ger- ülkemizde ne yazık ki, dişlisiz yani senkron tip makinaların
çekleşmediği için kabinde beklenmeyen hareketlere karşı kullanıldığı makine dairesiz (MRL) tip sistemlerde sahada
emniyet şartlarını sağlayan güvenlik tertibatları kabin dışın- yapılan denetimlerde çift yönlü tip fren tertibatlarının kulla-
da başka cihazlarla da oluşturulabilir. Fakat serbest düşmeye nıldığına çok fazla karşılaşılmaktadır.
karşı güvenlik tertibatı olan frenler mekanik etkili ve mu-
hakkak kabinde olmalıdırlar. Çift yönlü frenlerde fren montajı yapılacak yön çok önemli-
dir. Dişlili tip (asenkron) motorlu asansörlerde yukarı yönde
Aşağı yönde kabinin dengeli şekilde durdurulabilmesi için takılması gereken ancak ürün üzerinde montaj yön etiketi
her iki rayda beraberce çalışacak bir çift fren gurubuna ih- olmaması ya da etiketin deforme olmasından dolayı ters
tiyaç vardır. Frenin doğru çalışabilmesi için de belirlenen yönde takılmış kabin güvenlik tertibatlarının testlerden ba-
tetikleme hızında devreye giren ve gerekli olan çekme kuv- şarıyla geçemediği durumlarla karşılaşılmıştır.
vetini üreten bir hız kontrol ci-
hazına (regülatör), kuvveti her Yapılan denetimler ve labora-
iki frene eşit dağıtan bir senk- tuvarımızda yaptığımız testler
ronizasyon sistemine ve raylar sonucunda fren tertibatlarında
üzerinde eşit etki etmesi için bir başka montaj ve/veya üretim

doğru ayarlanmış bir fren guru- hatası da senkronizasyon yani
buna ihtiyaç vardır. Bu konular her iki fren bloğunun aynı anda
Frenleme kuvvetini
ile ilgili açıklamalar yazının de- ileten senkronizasyon çalışmaması durumudur. Yazı-
vamında yapılacaktır. Frenlerin çubuğu (Kare Tip) mızda bu konu hakkında sizlere
doğru ve verimli çalışması için Aşırı hız regülatörü derinlemesine bilgiler vermeye
bütün şartların sağlanması ge- halatının bağlandığı çalışacağız.
frenlemeyi sağlayan fren
rekmektedir. kolu
Resim 1 Asansörlerde frenleme durumu-
Dişlili asansörlerde kabinin yu- Kare tip senkronizasyon çubuğu olan fren tertibatı nu açıklayacak olursak; asansör
karıya doğru aşırı hızlanmasını kabini aşırı hız regülatörleri ta-