Page 156 - AV73th ISSUE

156 Asansör Vizyon Dergisi Mayıs - Haziran 2023

EN İLGİNÇ ÜÇ EKONOMİ

MODELİNİ İNCELEYELİM
(TÜRK PARA DEGRADASYONU
VERGİ-ENFLASYON-DIŞ TİCARET)

Hassna El KHOLDI
Stork Lift

ANALİZ

Çin ekonomik modelinin perfor- on ticaret ortağı Avrupa Birliği,
Bugün dünyanın en performanslı mansı gücünü özel yatırımlardan, ABD, Güney Kore, Japonya, Tay-
ekonomi modellerini tartışalım ve ihracattan alıyor, bu nedenle Çin, van, Hong Kong, Vietnam, Avus-
her birinin avantajları ile kusur- en büyük imalat ekonomisi ve turya, Malezya ve Rusya.
larını karşılaştırmaya çalışalım. mal ihracatçısıdır. Dünyanın en
Türkiye'nin ekonomi modelini büyük 2. mal ithalatçısı ve dün- Çin para birimi yuandır ve do-
konumlandırmaya çalışalım ayna yanın en hızlı büyüyen tüketici lar karşısındaki paritesi yaklaşık
zamanda modellerin nerede bu- pazarı olarak sınıflandırılır. Ayrı- 7,13'tür (1 USD= 7,13 Çin Yuanı).
luştuğunu ve farklılaştığını öğre- ca Çin ekonomisi, 2019 yılı için
nelim. 163 milyar dolar ile en fazla doğ- - Amerika Birleşik Devletleri
rudan yabancı yatırım girişi sağ- Amerika Birleşik Devletleri, 50
Çin 1.412 milyar nüfusa sahip layan ve 136,91 milyar dolar ile eyalet ve 108.000 şehir ve kasaba
bir ülke (2021) ve Çin'in Was- 2019 yılı için en büyük 2. 2021'de ile 331.9 milyon nüfusa sahiptir.
hington uzlaşısına karşı çıkan 17,9 trilyon. 2022 yılında toplam
Pekin uzlaşısını kullanıyor. Bir milyarder sayısında dünyada 2. ABD ekonomi modeli, oldukça
ekonomi modeli olan 'Pekin sırada yer alan Çin, 3,1 trilyon gelişmiş bir karma ekonomi mo-
Mutabakatı', kapitalizmin kal- dolar değerinde dünyanın en bü- delidir. Bu model, tüketim mal-
dıraçlarına güçlü bir şekilde el yük döviz rezervine sahip. Çin'in ları ve ticari hizmetler açısından
koymaya dayanmaktadır. Siyasi işgücü, dünyanın en büyük işgü- komuta ve pazar ekonomik mo-
liberalleşmenin yokluğuna ve cü olarak sınıflandırılan sendika dellerinin unsurlarını birleştirir,
iktidardaki siyasi partinin güçlü üyesi 300 milyona ulaşan işçidir. ABD ekonomisi serbest bir pazar
bir lider rolüne dayanmaktadır. Dünyada orta gelirli bir ekonomi- olarak çalışır, savunma açısından
Bu ekonomi modeli, yenilik ve ye sahip tek ülkedir ve ilk 30'da komuta ekonomisi.
deneyime büyük önem verir ve yer alan tek yeni sanayileşmiş
ihracat büyümesine odaklanır, ekonomidir. Orta sınıf ve 242 Hükümet bu faaliyetleri ve anaya-
bu model otoriter temelli model milyon üst orta sınıf. Çin, Mart sa ile düzenler.
olarak sınıflandırılmaktadır. Bu 2022'de 500 milyondan fazla 5G
model sosyalist planlamaya veya kullanıcısına ulaşan ve 1,45 mil- Hükümet, ikmal ve komuta, işgü-
serbest piyasa kapitalizmine kar- yon baz istasyonunun bulunduğu cü ve doğal kaynaklar tarafından
şıt olarak kabul edilir ve demok- en yenilikçi ülkedir. Çin ekono- yönlendirilen ulusun karma eko-
ratların tam tersi ve dünyanın en misinin güç noktası "Powerhouse nomik yapısını korur. Doğal kay-
büyük ikinci ekonomisi olarak Manufacturing" yani “Dünyanın naklar arz biçimleridir ve kişisel
kabul ediliyor. Fabrikası”dır. Çin'in en büyük tüketim talebin bir örneğidir. Bu