Page 158 - AV73th ISSUE

158 Asansör Vizyon Dergisi Mayıs - Haziran 2023

model, kapitalizmi ve sosyalizmi ithalatçısı ve dünyanın 2. büyük yılına kadar %44 değer kaybet-
bir araya getirir, özel mülkiyeti ihracatçısıdır ve çeşitli ticaret tiği, gıda ve ulaşım maliyetle-
korur ve bir sermaye düzeyine anlaşmaları vardır ve ana ticaret rinin yükseldiği doğrudan bir
izin verir, ancak aynı zamanda ortakları Kanada, Meksika, Çin, krize neden oldu. Ülke, Aralık
hükümetlerin sosyal amaçlara Japonya, Almanya, İngiltere, 2022'de 459,0 Milyar ABD do-
ulaşmak için ekonomik faaliyet- Tayvan, Hindistan, Vietnam ve ları tutarında büyük bir açıkla
lere müdahale etmesine izin verir. Güney Kore'dir. karşı karşıya kalırken, sadece
Özetle bu model piyasa ekonomi- 85 milyar dolarla karşı karşıya.
si ile planlı ekonominin bir karı- ABD para birimi ABD dolarıdır IMF, Türkiye'deki krizlerin Lüb-
şımıdır. ve euro karşısındaki paritesi yak- nan, Kolombiya, Güney Afrika
laşık 1,09'dur (1 EURO = 1,09 ve Kuzey Suriye gibi diğer bazı
ABD Ekonomisi, GSYİH (gay- USD). ülkelerin ekonomik krizleri üze-
ri safi yurtiçi üretim) açısından rinde de bazı etkileri olduğunu
dünyanın en büyük ekonomisi -Türkiye ve ayrıca Türkiye'de dünya ça-
ve dünyanın en iyi performans Türkiye 2021 yılı itibariyle 84,78 pında fındık ürünleri üretiminin
gösteren ekonomilerinden biridir. nüfusa sahip olup 81 ili bulun- azaldığını bildirdi. Türkiye'nin
2022'de Çin'den sonra dünya- maktadır. Türkiye ekonomisi, ana ticaret ortakları Almanya,
nın en büyük 2. satın alma gücü nominal GSYİH'ye göre dün- Rusya Federasyonu, Fransa, Çin,
(SAGP) paritesine sahip. Ülke, yanın 19. büyük ekonomisi ve İtalya, Hollanda, Amerika Birle-
uluslararası işlemlerde en çok PPP'ye göre dünyanın 11. büyük şik Devletleri, Birleşik Krallık,
kullanılan para birimine sahip. ekonomisi olarak sınıflandırıl- Birleşik Arap Emirlikleri'dir.
maktadır. IMF’ye göre Türkiye
ABD Hazine Piyasası tarafından üst-orta gelirli karma piyasa eko- Türkiye'nin para birimi Türk lira-
desteklenen dünyanın rezerv para nomisine sahiptir. Türkiye, tarım sı olup, dolar karşısındaki paritesi
birimidir: Petrodolar sistemi ve ürünleri, tekstil, motorlu taşıtlar, 25,32'dir (1 USD =25,32)
Eurodolar sistemi. Ülke yüksek ulaşım ekipmanları, inşaat mal-
verimliliğe, ulaşım altyapısına ve zemeleri, tüketici elektroniği ve - Üç ekonomik modele genel bir
geniş doğal kaynaklara sahiptir, ev aletlerinde dünyanın önde bakış
ABD dünyanın en büyük petrol gelen üreticileri arasında yer al- Bazıları Türkiye'nin Pekin muta-
ve gaz üreticisidir. maktadır. Türkiye, bazı siyasi bakatı ve daha sonra karma eko-
ve ekonomik kararlar nedeniyle nomi modeli yolunda ilerlediğini
Newyork Menkul Kıymetler Bor- son on yıla kadar iyi bir perfor- düşünüyor ve sanırım elinden
sası ve Nasdaq, piyasa değeri ve mans sergiliyor. 2019 yılından gelenin en iyisini yapmaya de-
ticaret hacmi açısından dünya- itibaren Türk lirası ABD doları vam etmeli ve dengeyi koruyarak
nın en büyük borsalarıdır. 2014 karşısında değer kaybetmeye yeniden dengeye gelmeli. Üretim
yılında ABD ekonomisi, risk başladı. Türkiye'nin Afrin müda- yapmaya, ihracat yapmaya, daha
sermayesi ve küresel araştırma helesi gibi ABD'nin Türkiye'ye fazla yabancı yatırımcı getirme-
ve geliştirme fonları konusunda ağır yaptırımlar uygulamasına ye, güvenilir ortaklar edinmeye
uluslararası sıralamada birin- neden olan bir dizi olay nedeniy- çalışmalı. Diplomatik diyalogları
ci sırada yer almaktadır. Ticari le. Ayrıca Almanya, Fransa ve yeniden düzenleyerek ekonomiyi
bankaların Aralık 2022 itibarıyla İtalya gibi bazı ülkelerle siyasi canlandıracak girişleri kolayca
22,9 trilyon dolarlık aktifi bulu- anlaşmazlıklar ve 2016 darbesi sağlamak bu ülkeye herhangi bir
nuyor. ABD'nin yönettiği küresel ülkeyi siyasi olarak istikrarsız yaptırım getirebilecek durumlar-
varlıklar 30 trilyon dolardan fazla göstermiş, bu nedenle yabancı dan kaçınmalı. 2002 yılından bu
varlığa sahiptir. ABD ekonomisi, yatırımlar azalmaya başlamış ve yana verilen çabaları takdirle kar-
3 trilyon dolarlık servetiyle dün- yatırımcılar Türkiye'de ekonomi şılıyor ve önümüzdeki yıllarda
yanın en fazla milyardere sahip ve siyasetin istikrarsızlığından hükümetin ekonomik durumun
ekonomisi olarak dünyanın en korkmaya başlamıştır. Düzen- adaletsizliğini yeni çalışma eki-
yüksek gelir eşitsizliğine sahip siz ve makroekonomik yöneti- biyle bir an önce aşmasını ve ba-
ekonomisidir. Ayrıca ABD, dün- min kaybı da ekonomiye zarar şarılı bir devam için doğru kararı
yanın en büyük tüketici pazarla- verdi ve enflasyonun %85,51'e vermesini bekliyoruz.
rından biridir, dünyanın en büyük yükseldiği, Türk lirasının 2021